Czas na RODO
Czas na RODO
RODOaktualności #51 - Kara dla Google | Wyciek 150mln osób | MojeZdrowie@UE | Ban na raporty AI? - 09.2026
Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.
Ponad 400 milionów euro kary dla giganta technologicznego za śledzenie lokalizacji, wyciek 150 milionów skanów praw jazdy i dowodów oraz nowe wymogi unijnego Aktu o AI, które mogą wpędzić Cię w kłopoty karne i RODO-we. Wrzesień przyniósł serię potężnych wstrząsów w świecie ochrony danych i cyberbezpieczeństwa.
W tym odcinku bierzemy pod lupę 4 głośne tematy z ubiegłego miesiąca i przekładamy je na twardą, biznesową praktykę. Sprawdź, jakich błędów unikać, aby Twoja organizacja nie stała się bohaterem kolejnego głośnego postępowania.
💬 Podziel się opinią:
Który z tych czterech tematów zaskoczył Cię najbardziej? Daj znać w komentarzu!
Pamiętaj o subskrypcji kanału i kliknięciu dzwonka 🔔, aby nie przegapić kolejnych praktycznych analiz ze świata ochrony danych.
Spis treści:
0:00 - Wstęp
1:12 - 403 mln RODO-kary dla Google
7:14 - MojeZdrowie@EU
12:28 - Wyciek 150 mln praw jazdy
17:47 - Uważaj na raport napisane przez AI
22:21 - Podsumowanie
Przydatne linki i materiały z odcinka:
👉 Zarządzaj zgodnością z RODO nowocześnie i bez Excela – bezpłatny pakiet START w aplikacji: https://sodo.com.pl
📖 Chcesz raz na zawsze zrozumieć role administratora, procesora i współadministratora? Sprawdź naszą książkę RODOLOGIA: https://rodologia.com.pl
📄 Analiza MojeZdrowie@UE: https://judykatura.pl/mojezdrowieue-zasady-wymiany-danych-zdrowotnych/
📄 Szczegóły wycieku IDScan (Sekurak): https://sekurak.pl/na-sprzedaz-trafilo-ponad-170-milionow-skanow-dokumentow-identyfikujacych-tozsamosc-wyciek-danych-idscan-jeden-z-najwiekszych-w-historii-ameryki-polnocnej/
📄 Raporty generowane przez AI a prawo (DGP): https://edgp.gazetaprawna.pl/prawo/prawo-internetu-i-ochrony-danych/artykuly/11299002,za-raport-wytworzony-przez-ai-mozna-miec-sprawe-karna.html
Cześć! Witaj w podsumowaniu najważniejszych wydarzeń ze świata ochrony danych osobowych, które wydarzyły się w ubiegłym miesiącu. A wrzesień przyniósł nam dużo arcy ciekawych rodoniósów. Mieliśmy gigantyczne kary i międzynarodowe wycieki danych na niespotykaną skalę. Zaczęły też obowiązywać kolejne ważne wymogi wynikające z unijnego aktu o sztucznej inteligencji, dotyczące m.in. oznaczania niektórych treści wygenerowanych przez AI. Pokażę Ci też, dlaczego śledzenie lokalizacji w telefonie kosztowało giganta technologicznego ponad 400 milionów euro. No i jak miliony skanów praw jazdy trafiły na czarny rynek i dlaczego raport napisany na kolanie przy wsparciu AI może wpędzić Ciebie i Twoją organizację w kłopoty karne i rodowe. Rozgość się, bo przed tobą czysta biznesowa praktyka, która pozwoli Ci uniknąć kosztowych wpadek. Zaczynamy. Dlaczego irlandzki organ ochrony danych osobowych nałożył na giganta technologicznego aż 403 miliony euro kary. Dodam, że jest to kara zastosowania przez Google rozwiązania, z którego prawie na pewno korzystałeś czy korzystałaś w swoim telefonie. Ale po kolei, irlandzka komisja ochrony danych zakończyła właśnie 6-letnie postępowanie i wymierzyła w Google potężny cios. Administracyjną karę w wysokości 403 milionów euro. O co dokładnie toczył się spór i dlaczego regulator uznał działania giganta za bezprawne. Śledztwo skupiło się na trzech konkretnych mechanizmach: aktywności w internecie i aplikacjach historii lokalizacji. No i systemowej usłudze dokładności lokalizacji w Androidzie. Regulator rozbił naruszenia na cztery precyzyjne zarzuty prawne. Pierwszy zarzut. Regulator stwierdził, że sposób przetwarzania danych lokalizacyjnych w ramach aktywności w internecie i aplikacjach oraz historii lokalizacji nie spełniał wymogów zgodności z prawem i rzetelności. Użytkownicy mogli nie zdawać sobie sprawy, że dane o ich lokalizacji są wykorzystywane m.in. do wpływania na dobór reklam albo domyślania się przez algorytm o tym, jakie mają zainteresowania. Regulator uznał, że przetwarzanie tych danych nie spełniało wymogów zgodności z prawem i rzetelności określonych w RODO. Drugi zarzut uderzył w samą dokładność lokalizacji na urządzeniach z Androidem. To funkcja, która poprawia precyzję GPS-a za pomocą monitorowania okolicznych sieci Wi-Fi i masztów komórkowych. Funkcja ta działa na Androidzie nawet wtedy, kiedy użytkownik nie miał swojego konta Google. Gigant technologiczny z USA nie potrafił w wiarygodny sposób udokumentować ani udowodnić, że zbieranie tych danych opierało się na rzetelnej, zgodnej z rodo podstawie prawnej. Trzeci zarzut to powszechny brak przejrzystości i złamania obowiązków informacyjnych we wszystkich trzech badanych funkcjach. Jak celnie zauważył wicedyrektor irlandzkiego regulatora Graham Doyle, użytkownicy nie mieli pojęcia, jak głęboko ingeruje się w ich prywatność. Z zebranych punktów na mapie budowano profile behawioralne pod machinę reklamową. Z danych lokalizacyjnych algorytm potrafi przecież zaskakująco precyzyjnie wyczytać to, czego nikt nie wypisuje wprost na swoim profilu. Wizyty łąkologa, wizyty w gabinetach psychoterapii, obecność na protestach politycznych czy w świątyniach konkretnych wyznań, a to przecież dane wrażliwe. Użytkownik nie miał nad tym realnej kontroli. Czwarty wreszcie zarzut dotyczył rażącego naruszenia zasady ograniczenia przechowywania. Dane o trasach i lokalizacji użytkowników z funkcji aktywność i historia były kiszone na serwerach miesiącami i latami no znacznie dłużej niż wymagał pierwotny cel ich zebrania. Google broniło się twierdząc, że sprawa dotyczy historycznych ustawień sprzed wielu, wielu lat. Bo warto tutaj doprecyzować, że postępowanie irlandzkiego regulatora dotyczyło praktyk stosowanych przez Google w latach 2018-2020, a nie obecnego modelu działania usług Google. Ukarana spółka podkreślała, że wdrożyła auto usuwanie danych po trzech miesiącach, a oś czasu w mapach przeniesiono lokalnie do pamięci telefonu. Prawdziwą bombą jest jednak to, co irlandzki regulator nałożył obok kary finansowej, a był to nakaz naprawczy z twardy terminem 6 miesięcy na doprowadzenie wszystkich procesów przetwarzania danych lokalizacyjnych do pełnej zgodności z prawem? To potężna lekcja dla każdego biznesu, pokrętna architektura interfejsu, ukrywanie celów marketingowych pod płaszczykiem wygody i zbieranie danych geolokalizacyjnych na zapas to nie innowacja. To bezprawne działanie, za które jak widać można zapłacić gigantyczną cenę. No a jakie wnioski płyną z tego Rodoniusa dla Ciebie i Twojej organizacji? Po pierwsze, zweryfikuj polityki retencji danych w swoich systemach i aplikacjach, ponieważ trzymanie logów czy danych klientów na wszelki wypadek bez określonego terminu usunięcia, to prosta droga do dotkliwej kary finansowej. O czym będzie też w kolejnych rodoniusach. Zapamiętaj sobie słowo klucz. Retencja danych. Po drugie, zadbaj o transparentność komunikatów kierowanych do użytkowników. Unikaj jak ognia manipulowania domyślnymi ustawieniami i stosowania skomplikowanych formularzy zgoód. Pamiętaj, privacy by design i privacy by default to kluczowe założenia stojące przed autorami RODO. Po trzecie, upewnij się, że potrafisz wykazać zgodność każdego procesu przetwarzania danych osobowych z zasadą rozliczalności. Uporządkuj mapę procesów, opisz cele i zakresy przetwarzania danych osobowych i połącz je z odpowiednimi podstawami prawnymi. Tylko błagam cię, jeśli nie musisz, nie rób tego w arkuszach Heksela. Znacznie łatwiej i całkowicie bezpłatnie zrobić to w naszej aplikacji sodokom.pl. Sprawdź nasz darmowy pakiet start i prowadź wygodnie wymagane przez rodo rejestry. Czynności przetwarzania RCP i kategorii czynności przetwarzania RKCP. Jak unijna sieć wymiany dokumentacji medycznej zmieni zasady gry dla szpitali przychodni i dostawców systemów e-drowia w całej Europie. Rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej 2026, łamane przez 2083 dotyczące sieci moje zdrowie UE to rewolucja rewolucja, która całkowicie przebuduje krajobraz europejskiego e-zdrowia. Do tej pory transgraniczna wymiana danych medycznych przypominała wieże Babel. Każdy kraj miał swoje standardy, swoje protokoły i zupełnie inne podejście do szyfrowania danych. Buksela powiedziała w końcu. Stop prowizorcy. Wchodzimy w erę żelaznych ram cyberbezpieczeństwa, jednolitej semantyki medycznej i interoperacyjności. Z punktu widzenia architekta baz danych to krok milowy, ale dla menedżerów placówek medycznych i twórców oprogramowania EDM organizacyjny ból głowy. System tworzy konstrukcję współadministracji pomiędzy krajowymi punktami kontaktowymi, podczas gdy Bruksela bierze na siebie rolę potężnego podmiotu przetwarzającego, czyli procesora, dostarczającego bezpieczny szkielec sieciowy. Co to oznacza w praktyce? Koniec z wolną amerykanką. Bezpośrednie obowiązki wynikające z rozporządzenia dotyczą przede wszystkim krajowych punktów kontaktowych do spraw zdrowia cyfrowego oraz autoryzowanych uczestników sieci. Ale w praktyce nowe wymagania przełożą się również na warunki techniczne i kontraktowe stawiane podmiotom leczniczym i ich dostawcom. Przede wszystkim dostawcom systemów informatycznych. Prawdziwym trzęsieniem Ziemi jest jednak rygor incydentowy. Znaczący incydent bezpieczeństwa dotyczący MyHealth EU trzeba będzie zgłosić w ciągu 24 godzin od momentu jego wykrycia. I uwaga jest to odrębny obowiązek od tego, który jest przewidziany w RODO, a przypominam, że jest to obowiązek z terminem 72 godzin na zgłoszenie naruszenia ochrony danych organowi nadzorczemu. Jedno zdarzenie, co istotne, może uruchomić obydwa obowiązki. I obydwa te obowiązki nie są ze sobą tożsame. Jedno potknięcie w zabezpieczeniach może oznaczać natychmiastowe odcięcie całego kraju od europejskiego obiegu ERCEP i skróconych kart zdrowia. To pokazuje kierunek, w którym zmierza cała unijna legislacja cyfrowa. Medycyna ma być bezpieczna jak bankowość transakcyjna. Dostawcy systemów medycznych powinni przygotować się na podwyższone wymagania dotyczące zarządzania tożsamością i dostępem, a także szyfrowania segmentacji środowisk, monitorowania czy reagowania na incydenty. Podejście Zero Trust może być skutecznym sposobem realizacji tych wymagań, chociaż rozporządzenie nie narzuca jednej konkretnej architektury bezpieczeństwa. Dla software housów medycznych oznacza to gigantyczne inwestycje w bezpieczeństwo, no bo bez tego zaczną wypadać z rynku, od kiedy rozporządzenie zacznie być stosowane. Czyli od kiedy. Rozporządzenie będzie stosowane od 26 marca 2027 roku, ale obowiązkowa wymiana danych będzie wdrażana etapami. W przypadku elektronicznych recept i skróconych kart zdrowia, kluczową datą jest 26 marca 2029 roku, a dla kolejnych kategorii, takich jak obrazy i wyniki badań, 26 marca 2031 roku. No, a jakie wnioski płyną z tego Rodoniusa dla Ciebie i Twojej organizacji? Po pierwsze, jeśli działasz w branży medycznej lub dostarczasz oprogramowanie medyczne, no to już teraz zacznij proces przygotowywania swoich systemów informatycznych na unijne standardy interoperacyjności, no i certyfikacje bezpieczeństwa. Po drugie, skróć wewnętrzne czasy reakcji na awarie i naruszenia ochrony danych, bo rygory raportowania incydentów w nowoczesnych ekosystemach stają się coraz bardziej wyśrubowane niż standardowe 72 godziny wynikające z RODO. No a jeśli jesteś podwykonawcą, to na ogół i tak administratorzy danych narzucają ci znacznie bardziej restrykcyjne rygory 48 godzinne albo nawet 24 godziny. Po trzecie, dokładnie zdefiniuj rolę przy wspólnych projektach technologicznych. Kto jest administratorem danych, kto jest podmiotem przyjmującym dane w powierzenie, czyli tak zwanym procesorem, a może mamy do czynienia ze współadministrowaniem. Jak się w tym wszystkim nie pogubić? Bardzo szczegółowo, ale i w praktyczny i obrazowy sposób opisaliśmy to w naszej książce Rodologia. Znajdziesz ją na rodologia.com.pl. Link oczywiście znajdziesz w opisie odcinka. Jak skanowanie dowodów osobistych i praw jazdy z wypożyczalniał doprowadziło do wycieku ponad 150 milionów dokumentów tożsamości. Afera z firmą ADS SCA to nie jest zwykły incydent z wyciekiem z tabelki w Excelu. To jeden z największych wycieków w historii technologii weryfikacji tożsamości. Wystawienie na sprzedaż przez hakerów ponad 150 milionów dokumentów z bazy dostawcy obsługującego wypożyczalnie aut herc, kurierów FedEx czy punkty sprzedaży w USA obnaża fundamentalny błąd w projektowaniu procesów biznesowych, chciwość danych i ich bezrefleksyjne magazynowanie. Jak zawsze diabeł tkwi w szczegółach, a w tym wypadku te szczegóły znajdowały się w warstwie technicznej. Przestępcy nie zwinęli samych numerów dokumentów czy nazwisk, zdobyli kompletne pakiety aż sześciu plików na jedno prawo jazdy. Skany w świetle białym, w podczerwieni a nawet w ultrafiolecie. Zrozum powagę sytuacji. Firmy wymagały tych zaawansowanych skanów, żeby upewnić się, że klient nie posługuje się fałszywką. Takie materiały w rękach oszustów to prawdziwy skarb. Mogą ułatwić tworzenie wysokiej jakości falsyfikatów i obchodzenie części mechanizmów zdalnej weryfikacji tożsamości. Co więcej, pliki zawierały bezlitosne metadane. Dokładne daty i sekundy skanowania. Śledztwo pana krepsa, czyli dziennikarza, który ujawnił cały proceder, doprowadziło go do jego osobistego prawa jazdy dostępnego w darmowej próbce danych. Pliki graficzne prawie jazdy miały w nazwach dokładną datę i godzinę wykonania skanu. Kreps odkrył więc, że skan jego dokumentu idealnie odpowiada momentowi, w którym w czerwcu 2025 roku wypożyczał auto. Kilka sekund później okienko obok zostało zeskanowane prawo jazdy jego matki. Które kreps również znalazł w demie wykradzionej bazy danych. To zjawisko obnaża hipokryzję firm weryfikujących tożsamość. Miało być bezpieczniej, a jak wykreowano prawdziwą bombę z opóźnionym zapłonem. Bo zamiast potraktować skan, czy cały proces skanowania dokumentu jak operację ulotną w pamięci skanującego urządzenia, żeby tylko potwierdzić zgodność, a potem niezwłocznie usunąć plik, to magazynowano je w chmurze bez określonych i skonfigurowanych zasad retencji. Na domiar złego, co unaocznił giga wyciek danych, firmy weryfikujące tożsamość nie zastosowały odpowiedniego poziomu zabezpieczeń w stosunku do przechowywanych danych. Z punktu widzenia zarządzania ryzykiem to szkolny błąd. Pomylono weryfikację z archiwizacją. Jeśli celujesz armatą w muchę, no to musisz liczyć się z tym, że ta armata prędzej czy później może wystrzelić w Ciebie. No właśnie, a propos Ciebie, to jakie wnioski płyną z tego Rodoniusa dla Ciebie i Twojej organizacji? Po pierwsze, bezwzględnie stosuj zasadę minimalizacji danych i nie kopuj dokumentów tożsamości na zapas. Szczególnie jeśli wystarczy jedynie wgląd albo spisanie podstawowych numerów identyfikacyjnych. Po drugie, stosuj się do zasady ograniczenia czasu oraz celu przetwarzania danych osobowych. Jeśli celem jest weryfikacja, to nie jest zasadne przechowywanie danych osobowych przez dłuższy czas. Tak jak gdyby celem była jednak archiwizacja. No i po trzecie wreszcie przypomnij sobie wnioski z poprzedniego Rodoniusa, mówiłem, że retencja wróci do nas. Żeby pilnować wszystkich tych zasad w praktyce przeprowadź dokładne mapowanie procesów. Ustal minimalne okresy retencji, czyli przechowywania dla wszystkich danych, jakie przetwarzasz. W większości przypadków te okresy będą wynikać bezpośrednio z przepisów prawa. Tam, gdzie przepisy tego wyraźnie nie precyzują, stosuj najkrótsze możliwe do wdrożenia okresy retencji, które będą zarazem spójne z oczekiwaniami opiekunów biznesowych tych procesów. Uwaga, pamiętaj. Im więcej danych przechowujesz i im dłużej to trwa, tym dotkliwsze będą konsekwencje finansowe dla Twojej organizacji, jeśli te dane wyciekną. Nie wspominając już o innych kosztach związanych z przechowywaniem stale pęczniejących baz danych. Co jeszcze? Opracuj praktyczne mechanizmy wdrażania w życie ustalonych na papierze okresów retencji. Mogą to być automatyczne skrypty czyszczące dane albo okresowe coroczne przeglądy baz danych.
SPEAKER_00Stuczna inteligencja potrafi płakać figły, potrafi halucynować.
SPEAKER_01Czy opublikowanie raportu napisanego przez sztuczną inteligencję może skończyć się dla ciebie zarzutami karnymi i karą wynikającą z RODO. Wejście w życie pierwszych przepisów AI-aktu od 2 sierpnia tego roku wyznacza brutalny koniec ery bez troskiego kopiu i w klej z chat GPT. Wielu przedsiębiorców traktowało generatywną sztuczną inteligencję jak darmowego stażystę. Generujemy raport, zrzucamy na firmową stronę jako ekspercką analizę i zbieramy lajki na LinkedInie. Teraz za taką lekkomyślność można zapłacić gigantyczną cenę. I to na trzech niezależnych frontach prawnych. Po pierwsze, od 2 sierpnia 2026 roku publikacja tekstu wygenerowanego lub zmienionego przez AI może wymagać ujawnienia wykorzystania sztucznej inteligencji, jeśli materiał służy informowaniu opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym. Obowiązek ujawnienia nie ma zastosowania, jeżeli tekst został poddany rzeczywistemu przeglądowi przez człowieka lub kontroli redakcyjnej, a osoba fizyczna albo prawna ponosi odpowiedzialność redakcyjną za jego publikację, wielu próbuje ratować się tym wyjątkiem, mówiąc przecież rzuciłem na to okiem. Tyle, że prawo wymaga realnej kontroli merytorycznej i wzięcia pełnej odpowiedzialności redakcyjnej. Jeśli wrzucisz surowy, niezweryfikowany raport do sieci, który został wygenerowany całkowicie przez AI, popełniasz naruszenie o charakterze ciągłym. Trwa ono tak długo, jak długo plik wisi na serwerze i czytają go ludzie. Po drugie, twarde prawo autorskie. Sztuczna inteligencja nie jest co prawda człowiekiem, więc z mocy prawa nie przysługują jej autorskie prawa majątkowe ani osobiste. Samo podpisanie własnym nazwiskiem tekstu przygotowanego z wykorzystaniem AI nie oznacza automatycznie przywłaszczenia autorstwa ani popełnienia przestępstwa. AI nie jest przecież autorem w rozumieniu polskiego prawa autorskiego. Co ciekawe, ochronie prawna autorskiej może jednak podlegać twórczy wkład człowieka widoczny w wyborze treści, strukturze redakcji i ostatecznym kształcie publikacji. Pamiętaj też, że jeśli podpiszesz się własnym nazwiskiem pod tekstem, który w całości wypłył algorytm, wchodzisz na pole minowe, od braku ochrony przed kradzieżą tego materiału przez konkurencję aż po ryzyko zarzutów karnych za przywłaszczenie autorstwa, jeśli model spagiatował cudze dzieło. Po trzecie i dla nas najważniejsze, zgodność z RODO. Halucynacja modelu to nie urocza wpadka technologii, może to prowadzić do naruszenia zasady prawidłowości danych osobowych z artykułu 5 RODO. AI może na przykład zmyślić w raporcie, że znany rynkowy ekspert czy konkurent ma zarzuty prokuratorskie albo reprezentuje jakąś instytucję. Publikując takie niesprawdzone informacje, stajesz się administratorem nieprawidłowych danych osobowych. Tłumaczenie przed Łodo, że tak powiedziało AI, wywołał u kontrolerów jedynie uśmiech politowania. A jakie wnioski płyną z tego ROD neusa dla Ciebie i Twojej organizacji. Po pierwsze, wprowadź procedurę weryfikacji tekstów generowanych przez sztuczną inteligencję przed ich publicznym udostępnieniem na blogu w raporcie czy social mediach. Takie treści mogą podlegać pod obowiązek odpowiedniego oznaczenia. Po drugie, pamiętaj, że halucynacja modelu dotycząca żyjącego człowieka może prowadzić do naruszenia zasady prawidłowości danych w rozumieniu RODO, za które może odpowiadać Twoja organizacja jako administrator danych. Dlatego przed publikacją trzeba sprawdzić fakty, źródła informacje o osobach, sygnatury, cytaty i odniesienia prawne. Po trzecie, ureguluj kwestie prawne i licencyjne komercyjnego używania narzędzi generatywnych AI w regulaminie swojej organizacji. Wprowadzone zasady i instrukcje muszą oczywiście być zgodne z regulaminami dostawców narzędzi AI, z których korzystasz. A te mogą się bardzo różnić nie tylko u różnych dostawców, ale nawet u jednego dostawcy, ale w zależności od abonamentu, z którego korzystasz. Jak widzisz po tych czterech wrześniowych historiach, ochrona danych osobowych i cyberbezpieczeństwo to nie są abstrakcyjne pojęcia z unijnych dyrektyw. To obszary pełne realnych ryzyk biznesowych, które w ułamku sekundy mogą uderzyć w Twoją reputację i finanse. Zobacz, mieliśmy setki milionów euro kary za ukryte zbieranie danych o lokalizacji, poprzez kradzieże tożsamości sprzerminowanych gigabaz danych, aż po odpowiedzialność za zmyślone przez sztuczną inteligencję i informacje. Zamiast tracić czas na gaszenie pożarów, tworzenie skomplikowanych procedur na kolanie i stres przed kontrolami, postaw na sprawdzone systemowe rozwiązania. Jeśli chcesz mieć pewność, że w Twojej organizacji rejestry czynności, analizy ryzyka, procedury retencji i weryfikacja procesorów są dopięte na ostatni guzik, wejdź na sodokon.pl. Napisz w komentarzu, który z wrześniowych tematów zaskoczył Cię najbardziej. Koniecznie zostaw łapkę w górę, kliknij subskrybuj i włącz dzwoneczek, żeby żaden ważny rodoniós Ci nie umknął. Dzięki i do zobaczenia w kolejnym odcinku. Cześć.